Cụm động từ chức năng (Funktionsverbgefüge)
Hiểu cấu trúc và học thuộc các cụm danh-động từ chức năng B2 như eine Entscheidung treffen, in Frage kommen, in Kauf nehmen, in Betracht ziehen.
Mục lục bài học
1. Cụm động từ chức năng (Funktionsverbgefüge — FVG) là gì?
Funktionsverbgefüge là cụm cố định gồm một danh từ mang ý nghĩa chính kết hợp với một động từ chức năng (Funktionsverb) đã mất bớt nghĩa đen ban đầu (như „treffen“, „stellen“, „nehmen“, „ziehen“, „kommen“, „schenken“).
Ví dụ:
- Thay vì nói đơn giản „entscheiden“ (quyết định), văn phong công việc và báo chí B2 dùng „eine Entscheidung treffen“ (“đưa ra một quyết định”).
- Thay vì nói „akzeptieren“ (chấp nhận điều bất tiện), người Đức dùng „in Kauf nehmen“.
Điểm then chốt cần nhớ: không thể tự do thay thế động từ trong cụm! Bạn phải nói „eine Frage stellen“ (đặt câu hỏi), không được nói „eine Frage machen“ hay „eine Frage geben“.
2. Bảng các cụm Funktionsverbgefüge cốt lõi ở B2
| Cụm danh-động từ chức năng | Động từ tương đương | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| eine Entscheidung treffen | „entscheiden“ | đưa ra quyết định |
| eine Frage stellen | „fragen“ | đặt câu hỏi |
| Einfluss nehmen auf + A | „beeinflussen“ | gây ảnh hưởng lên |
| in Kauf nehmen | „akzeptieren (Nachteile)“ | chấp nhận (điều bất tiện, rủi ro) |
| in Betracht ziehen | „überlegen / erwägen“ | cân nhắc, xem xét |
| in Frage kommen | „möglich sein“ | có thể được xem xét, phù hợp |
| Beachtung schenken + D | „beachten“ | dành sự chú ý cho |
| zur Diskussion stellen | „diskutieren lassen“ | đưa ra thảo luận |
| Zeit in Anspruch nehmen | „dauern / brauchen“ | tiêu tốn thời gian |
| zur Verfügung stehen / stellen | „bereit sein / bereitstellen“ | sẵn có / cung cấp sẵn |
Lưu ý ngữ pháp khi sử dụng FVG
- Vị trí trong câu: Phần danh từ hoặc cụm giới từ („in Kauf“, „in Betracht“, „in Frage“) gắn rất chặt với động từ và thường đứng sát cuối khung câu (ngay trước động từ nguyên mẫu hoặc Partizip II): „Sie nimmt den Stress in Kauf.“ / „Wir sollten die Möglichkeiten in Betracht ziehen.“
- Phủ định: Với cụm có danh từ không mạo từ hoặc mạo từ bất định như „eine Entscheidung“, phủ định bằng „keine“ („keine Entscheidung treffen“); với cụm giới từ cố định như „in Frage kommen“, phủ định bằng „nicht“ đứng ngay trước giới từ („nicht in Frage kommen“).
- Sắc thái bị động sẵn có: Nhiều cụm dùng động từ „kommen“ hoặc „finden“ đã tự mang nghĩa bị động (ví dụ: „in Frage kommen“ = có thể được xem xét).
3. Ví dụ song ngữ Đức–Việt
- „Die Mitarbeiter haben eine wichtige Entscheidung für das Projekt getroffen.“ — “Các nhân viên đã đưa ra một quyết định quan trọng cho dự án.” („eine Entscheidung treffen“.)
- „In der Sitzung hat der Geschäftsführer eine wichtige Entscheidung getroffen.“ — “Trong cuộc họp, giám đốc đã đưa ra một quyết định quan trọng.”
- „Die Reiseführerin hat eine interessante Frage gestellt.“ — “Hướng dẫn viên du lịch đã đặt một câu hỏi thú vị.” („eine Frage stellen“.)
- „Sie nimmt den Stress durch die neuen Anforderungen in Kauf.“ — “Cô ấy chấp nhận căng thẳng từ các yêu cầu mới.” („in Kauf nehmen“.)
- „Sie hat großen Einfluss auf unsere Planung genommen.“ — “Cô ấy đã gây ảnh hưởng lớn đến kế hoạch của chúng tôi.” („Einfluss nehmen auf + A“.)
- „In diesem Geschäft kommen nur bestimmte Modelle in Frage für den Verkauf.“ — “Chỉ một số mẫu nhất định được xem xét để bán trong cửa hàng này.” („in Frage kommen“.)
- „Wir sollten die verschiedenen Möglichkeiten in Betracht ziehen, bevor wir eine Entscheidung treffen.“ — “Chúng ta nên cân nhắc các khả năng khác nhau trước khi đưa ra quyết định.” („in Betracht ziehen“.)
- „Um gesund zu bleiben, sollten wir der Ernährung besondere Beachtung schenken.“ — “Để giữ sức khỏe, chúng ta nên đặc biệt chú ý đến chế độ ăn.” („Dativ + Beachtung schenken“.)
- „Die Regierung hat den neuen Gesetzentwurf zur Diskussion gestellt.“ — “Chính phủ đã đưa dự thảo luật mới ra thảo luận.” („zur Diskussion stellen“ = đưa ra để thảo luận.)
- „Wir sollten die Abläufe des Festes im Voraus planen.“ — “Chúng tôi nên lên kế hoạch trước cho các quy trình của lễ hội.”
4. Lỗi thường gặp của người Việt
- Dịch động từ theo tiếng Việt hoặc tiếng Anh: Người học rất hay viết „eine Entscheidung machen“ (make a decision) thay vì „eine Entscheidung treffen“, hoặc „eine Frage machen“ thay vì „eine Frage stellen“.
- Nhầm „in Frage kommen“ với „in Frage stellen“:
- „in Frage kommen“ = có thể được xem xét / phù hợp.
- „in Frage stellen“ = đặt nghi vấn, nghi ngờ tính đúng đắn.
- Tách sai vị trí của cụm giới từ cố định: Không viết „Wir sollten in Betracht die Möglichkeiten ziehen“. Cụm „in Betracht“ luôn dính sát vào động từ ở cuối câu: „Wir sollten die Möglichkeiten in Betracht ziehen.“
- Thêm mạo từ vào các cụm giới từ không mạo từ: Luôn giữ nguyên dạng cố định không mạo từ: „in Kauf nehmen“, „in Betracht ziehen“, „in Frage kommen“ (không viết „in den Kauf nehmen“).
5. Tóm tắt nhanh
- Học Funktionsverbgefüge theo trọn cụm (danh từ + giới từ nếu có + động từ chức năng).
- Các cụm giới từ cố định („in Kauf“, „in Betracht“, „in Frage“) không có mạo từ và đứng sát cuối câu.
- Xem thêm các cụm danh-động từ trang trọng ở văn phong báo chí và học thuật tại bài Cụm danh-động từ trong văn phong trang trọng (C2).
Thực hành ngay sau khi đọc lý thuyếtCòn 10/10 câu học thử
Luyện thử 10 câu chủ đề “Cụm động từ chức năng (Funktionsverbgefüge)”
Kiểm tra ngay mức độ nắm bài với 10 câu hỏi trắc nghiệm & điền từ có giải thích tiếng Việt chi tiết. Ứng dụng DeutschQuiz có trọn bộ 392 câu riêng cho chủ đề này.
Hoặc tải app để luyện toàn bộ 392 câu ngoại tuyến: