Đại từ nhân xưng (Personalpronomen)
Bảng đầy đủ đại từ nhân xưng tiếng Đức ở 3 cách Nominativ, Akkusativ và Dativ (ich/mich/mir, du/dich/dir...) cùng cách chọn đúng cách theo động từ và giới từ.
Mục lục bài học
1. Đại từ nhân xưng biến đổi theo Cách (Kasus)
Trong tiếng Việt, đại từ “tôi” hay “anh ấy” giữ nguyên hình thái dù làm chủ ngữ hay tân ngữ. Trái lại, Personalpronomen (đại từ nhân xưng) trong tiếng Đức thay đổi hình thái tùy thuộc vào vai trò ngữ pháp của nó trong câu:
- Nominativ: khi đại từ là chủ ngữ („Ich gebe dir das Essen.“).
- Akkusativ: khi đại từ là tân ngữ trực tiếp (sau „lieben“, „sehen“, „besuchen“, „fragen“…) hoặc đứng sau giới từ Akkusativ („für mich“).
- Dativ: khi đại từ là tân ngữ gián tiếp (người nhận trong „geben“, „bringen“, „werfen“, „schenken“), đứng sau động từ đi với Dativ („helfen“, „danken“, „gefallen“), hoặc sau giới từ Dativ („mit ihm“).
2. Bảng đầy đủ Personalpronomen (Nominativ · Akkusativ · Dativ)
| Ngôi | Nominativ (Chủ ngữ) | Akkusativ (Tân ngữ trực tiếp) | Dativ (Tân ngữ gián tiếp) |
|---|---|---|---|
| Ngôi 1 số ít | ich (tôi) | mich | mir |
| Ngôi 2 số ít | du (bạn) | dich | dir |
| Ngôi 3 đực | er (anh ấy / nó) | ihn | ihm |
| Ngôi 3 cái | sie (cô ấy / nó) | sie | ihr |
| Ngôi 3 trung | es (nó) | es | ihm |
| Ngôi 1 số nhiều | wir (chúng tôi) | uns | uns |
| Ngôi 2 số nhiều | ihr (các bạn) | euch | euch |
| Ngôi 3 số nhiều | sie (họ) | sie | ihnen |
| Lịch sự | Sie (Ngài / Quý vị) | Sie | Ihnen |
Mẹo ghi nhớ nhanh bảng đại từ
- Hai ngôi số nhiều wir → uns và ihr → euch giữ nguyên y hệt ở cả Akkusativ lẫn Dativ!
- Cặp mich / mir và dich / dir rất đối xứng: đuôi -ch là Akkusativ, đuôi -r là Dativ.
- Cặp ngôi 3 số ít giống đực ihn / ihm gợi nhớ trực tiếp mạo từ den / dem (chữ n của Akkusativ và chữ m của Dativ).
- Đại từ lịch sự Sie / Sie / Ihnen luôn viết hoa chữ cái đầu ở mọi vị trí trong câu.
3. Ví dụ song ngữ Đức–Việt
- „Ich liebe dich sehr.“ — “Tôi rất yêu bạn.” („lieben“ đi với Akkusativ → „du“ đổi thành „dich“.)
- „Wir sehen euch im Park.“ — “Chúng tôi thấy các bạn ở công viên.” („sehen“ đi với Akkusativ → „ihr“ đổi thành „euch“.)
- „Ist das Zimmer für mich?“ — “Phòng đó dành cho tôi à?” (Giới từ „für“ luôn chi phối Akkusativ → „mich“.)
- „Er hilft mir oft.“ — “Anh ấy thường giúp tôi.” (Động từ „helfen“ luôn đi với Dativ → „ich“ đổi thành „mir“.)
- „Ich gebe dir das Essen.“ — “Tôi đưa cho bạn đồ ăn.” (Người nhận với „geben“ ở Dativ → „du“ đổi thành „dir“.)
- „Sie bringt ihm einen Apfel.“ — “Cô ấy mang cho anh ấy một quả táo.” (Người nhận „er“ ở Dativ → „ihm“.)
- „Kannst du ihm den Ball werfen?“ — “Bạn có thể ném bóng cho anh ấy không?” (Người nhận với „werfen“ ở Dativ → „ihm“.)
- „Sie bringt uns das Essen.“ — “Cô ấy mang cho chúng tôi thức ăn.” („wir“ ở Dativ → „uns“.)
- „Sie bringt mir die Unterlagen.“ — “Cô ấy mang cho tôi tài liệu.” (Người nhận „ich“ ở Dativ → „mir“.)
- „Ich spiele mit ihm im Garten.“ — “Tôi chơi với anh ấy trong vườn.” (Giới từ „mit“ luôn chi phối Dativ → „ihm“.)
4. Lỗi thường gặp của người Việt
- Dùng Akkusativ với động từ „helfen“: Vì trong tiếng Anh nói “help me” (tân ngữ trực tiếp), người học rất hay viết sai „Er hilft mich“. Trong tiếng Đức, „helfen“ (và „danken“, „gehören“, „schmecken“, „gefallen“) bắt buộc đi với Dativ: „Er hilft mir.“
- Nhầm „ihr“ (đại từ Dativ của „sie“) với „ihr“ (chủ ngữ “các bạn”): Hãy dựa vào vị trí và động từ trong câu: „Ich helfe ihr“ = “Tôi giúp cô ấy” (Dativ), khác với „Ihr helft mir“ = “Các bạn giúp tôi” (Nominativ).
- Nhầm lẫn giữa „ihn“ và „ihm“: Ghi nhớ chữ n (den → ihn = Akkusativ) và chữ m (dem → ihm = Dativ) để không bao giờ đảo lộn.
- Quên viết hoa „Ihnen“ khi nói lịch sự: „Ich helfe Ihnen gern“ (giúp Ngài/Quý vị) khác với „Ich helfe ihnen gern“ (giúp họ).
5. Tóm tắt nhanh
- Bước 1 khi chọn đại từ: xác định động từ hoặc giới từ yêu cầu Nominativ, Akkusativ hay Dativ.
- Bước 2: tra đúng dòng đại từ (đặc biệt nhớ 3 cặp hay hỏi nhất: mich/mir, dich/dir, ihn/ihm).
- Các động từ trao tặng như „geben“, „bringen“, „schenken“, „werfen“ dùng Dativ cho người nhận và Akkusativ cho vật được trao.
- „wir → uns“ và „ihr → euch“ giống nhau ở cả Akkusativ và Dativ.
Thực hành ngay sau khi đọc lý thuyếtCòn 10/10 câu học thử
Luyện thử 10 câu chủ đề “Đại từ nhân xưng (Personalpronomen)”
Kiểm tra ngay mức độ nắm bài với 10 câu hỏi trắc nghiệm & điền từ có giải thích tiếng Việt chi tiết. Ứng dụng DeutschQuiz có trọn bộ 389 câu riêng cho chủ đề này.
Hoặc tải app để luyện toàn bộ 389 câu ngoại tuyến: